Kvifor denne destinasjonen?

Då vi fekk moglegheit til å delta i Erasmus+ og reise på jobbskygging, ønskte vi å dra ut i Europa for å sjå korleis andre land arbeider i barnehage. Vi vurderte fleire land, mellom anna Spania, Italia, Island, Finland og Nederland.

Vi melde oss inn i ei Facebook-gruppe for jobbskygging gjennom Erasmus+, og fekk mange svar – særleg frå Tyrkia og Slovenia, men også frå fleire andre land som ønskte partnarskap. Vi hadde fleire diskusjonar i leiargruppa om kva destinasjon vi skulle velje.

Pedagogisk leiar Kari Lønningen hadde tidlegare delteke i Erasmus+ og hadde kontaktar i Sverige. Vi kom fram til at det kunne vere lurt å starte i eit land der vi forstår språket. Vi tok kontakt med rektorane via e-post, og fekk raskt positivt svar om at vi kunne kome på jobbskygging.

Barnehagane vi besøkte arbeider særleg med språk og barns rett til å uttrykke seg på ulike måtar. Dei ser mangfald som ein ressurs, då barna kjem frå ulike kulturar. Dei deltek i prosjektet FABeL, eit samarbeid mellom Göteborgs universitet og Göteborg kommune. Prosjektet handlar om korleis munnleg historieforteljing – som fablar, folkeeventyr og andre kulturelle forteljingar – kan brukast som ressurs i barnehagen for å styrke språk og kommunikasjon.
Dette er svært relevant for oss, då Øygarden kommune er ein språkkommune, og vi har språk, mangfald og inkludering som satsingsområde i vår barnehage.

Reise og opphald

Vi reiste med fly og budde sentralt på Hyatt Place Gothenburg Central, som ligg ved sentralbanestasjonen. Dette gjorde det enkelt å kome seg rundt med buss og trikk.

Barnehagane vi besøkte: Førskolane Famngatan og Nymilsgatan

Mål for reisa

Målet med turen var å få innsikt i korleis vertsbarnehagane arbeider strategisk med mangfald, inkludering og språkutvikling. Vi ønskte mellom anna å finne svar på:

• Korleis arbeider dei i praksis?
• Korleis blir informasjon formidla til foreldre?
• Har dei verktøy for oversetjing til ulike språk?

Vi ønskte også å få nye metodar og inspirasjon til å vidareutvikle vår eigen praksis.

Erfaringar frå opphaldet

Det var tydeleg kva barnehagane satsa på. Dokumentasjon var godt synleg på veggane, og samsvarte med det rektorane fortalte.

Vi fekk omvising i Nymilsgatan førskole (rektor Elin) og Orkestergatan førskole (rektor Eva-Lena). Dei neste dagane sat vi i møte og jobbskygga rektorane. Dei presenterte satsingsområda sine, viste planar og svara på spørsmål – særleg knytt til inkludering.

Under opphaldet vart det tydeleg at barnehagane hadde ein gjennomtenkt og systematisk praksis. Dokumentasjon var synleg i barnehøgd og fungerte som eit aktivt pedagogisk verktøy. Dette kan knytast til eit sosiokulturelt læringssyn, der læring skjer i samspel med omgivnadene, og der språk og kommunikasjon er sentrale reiskapar i utviklinga.

Vidare vart vi inspirerte av korleis dei nytta det fysiske miljøet som ein aktiv del av det pedagogiske arbeidet – ofte omtalt som «den tredje pedagogen». Dette perspektivet har røter i Reggio Emilia pedagogikk, der miljøet skal invitere til utforsking, deltaking og medverknad. Tilgangen på materiell og tilrettelegging av rom gjorde det mogleg for alle barn å delta i leik og læring på eigne premiss.

Oppsummering

Dette var ei svært lærerik og inspirerande reise. Vi vart godt tekne imot av rektorane, og kommunikasjonen fungerte godt. Vi hadde også hyggelege lunsjar saman i nærmiljøet. Dei framstod som stolte av arbeidet sitt og av samarbeidet med kvarandre, og dei utfylte kvarandre på ein god måte.

Det som overraska meg mest, var at dei ikkje hadde eigne tiltak for minoritetsspråklege barn eller barn med særskilte behov. Bemanninga var lågare enn i Noreg, og dei hadde verken spesialpedagog eller ekstra støtteressursar.

Bruken av ASK (alternativ og supplerande kommunikasjon) var synleg i miljøet, men rektorane fortel at det er tilfeldig kor mykje dette blir brukt i praksis. Det er i mindre grad ein integrert del av ein systematisk pedagogisk praksis. Det blir brukt av dei som kan det.

Deira perspektiv er at alle barn har individuelle behov, og at alle skal få utbytte av eit godt tilrettelagt læringsmiljø. Dei legg vekt på tilgjengelege vaksne og gode rammer for alle. Når det gjeld språk, ser dei ikkje på barna som minoritetsspråklege, men som «gøteborgarar».

Eit anna sentralt funn var deira syn på inkludering. I motsetning til praksis i Noreg, hadde dei ikkje eigne tiltak retta spesielt mot minoritetsspråklege barn eller barn med særskilte behov. I staden hadde dei eit universelt perspektiv der alle barn blir sett på som likeverdige deltakarar med individuelle behov. Dette kan knytast til prinsippet om inkluderande fellesskap, slik det kjem til uttrykk i UNESCO sine retningslinjer for inkluderande opplæring.

Samtidig kan denne praksisen også drøftast kritisk i lys av behovet for tilpassa opplæring og tidleg innsats, som står sterkt i norsk barnehagetradisjon. Mangelen på spesialpedagogiske ressursar kan utfordre moglegheita for å gi tilstrekkeleg støtte til barn med større behov.

Reisa gav absolutt meirsmak. Jobbskygging er noko eg vil anbefale til andre. Det krev arbeid både før og etter, men gir stort fagleg utbytte, inspirasjon og motivasjon til utvikling. Utforminga på romma estetisk tiltalande og innretning og materiell viste barna tydeleg kva som skulle skje.

Eg sit igjen med ei stadfesting på at vi gjer mykje bra i Marihøna barnehage, men også med idear til kva vi kan justere og vidareutvikle.

Praktisk

Vi budde sentralt i Göteborg, med kort avstand til kollektivtransport og fasilitetar. Det tok om lag 20 minutt å reise frå hotellet til barnehagane. Her var det kort veg til både buss, trikk og kjøpesenter. Det var lett å komme seg til barnehagen frå hotellet. Det tok ca.20 min.

Reisefølge og vertsskap

Eva – Lena rektor i Orkestergatan (øvst til venstre), Monica Beate (styrer i Liljevatnet), Kari (pedagog Marihøna , Katja(assisterande styrar Liljevatnet og Jenny( Pedagog frå Nymilsgatan)

Elin rektor i Nymilsgatan (Nede til venstre) , Therese (styrar i Marihøna) og Jannicke fagarbeidar i Liljevatnet.