A-infinitiv-reglar

Alltid a-infinitiv. E-infinitiv er ikkje tillate. Døme:

• Bruk: «å skriva» / Ikkje: «å skrive»
• Bruk: «å lesa» / Ikkje: «å lese»
• Bruk: «å køyra» / Ikkje: «å køyre»
• Bruk: «å kjøpa» / Ikkje: «å kjøpe»
• Bruk: «å finna» / Ikkje: «å finne»
• Bruk: «å sitta» / Ikkje: «å sitte»
• Bruk: «å sikra» / Ikkje: «å sikre»

Aktiv setningsbygning

Bruk aktiv setningsbygning. Unngå passiv setningsbygning. Døme på aktiv og passiv setningsbygning:

• Aktiv (bruk): «Elevane må gjera leksa si!»
  Passiv (ikkje bruk): «Leksa må gjerast!»
• Aktiv (bruk): «Læraren må retta prøvane!»
  Passiv (ikkje bruk): «Prøvane må rettast!»
• Aktiv (bruk): «Kommunen vil søkja om lån i den lokale banken.»
  Passiv (ikkje bruk): «Finansieringa vert forsøkt dekt av lån i den lokale banken.»
•  Aktiv (bruk): «Ordføraren tok saka opp til avrøysting.»
  Passiv (ikkje bruk): «Saka vart teken opp til avrøysting av ordføraren.»
• Aktiv (bruk): «Kommunedirektøren er på kontoret sitt.»
  Passiv (ikkje bruk): «Kommunedirektøren er på sitt kontor.»

Eksempel på korrekt passiv setningsbygning (hjelpeverb):

• Bruk: «Dokumentet må sendast til kommunen innan 1. februar.»
  Ikkje: «Dokumentet sendast til kommunen innan 1. februar.»
• Bruk: «Saka vert skriven av ein saksbehandlar på planavdelinga.»
  Ikkje: «Saka skrivast av saksbehandlar på planavdelinga.»

Eigedomsuttrykk og garpegenitiv

Unngå garpegenitiv så lenge uttrykket ikkje vert vanskeleg å forstå. Omskriving med til, frå, ved eller liknande. Døme på å unngå garpegenitiv:

• Bruk: «forslaget frå ordføraren»
  Ikkje bruk: «ordførerens forslag»
• Bruk: «retningslinjene til etaten»
  Ikkje bruk: «etatens retningslinjer»
• Bruk: «ansvaret til kommunen»
  Ikkje bruk: «kommunens ansvar»
• Bruk: «agendaen for møtet»
  Ikkje bruk: «møtets agenda»
• Bruk: «innhaldet i avtalen»
  Ikkje bruk: «avtalens innhald»
• Bruk: «ansvaret til leiaren»
  Ikkje bruk: «leiarens ansvar»
• Bruk: «nettsidene til kommunen»
  Ikkje bruk: «kommunens nettsider»

Substantivbruk

• Unngå for mykje substantivbruk. På nynorsk er det ofte bedtre å bruke verb og adjektiv.
• Substantiv som startar med an- eller be-, eller sluttar på heit- og -else, bør vurderast kritisk. Finn eit anna ord eller skriv om.

Ordrekkefølgje

• Ordrekkefølgje skal være så naturleg som i talespråk.
• Eigedomsformene min, din, sin, vår bør som regel koma etter substantivet.

Føretrekte ord

Konsekvent språklinje:

• Bruk: «vi»
  Ikkje bruk: «me»
• Bruk: «tryggleik»
  Ikkje bruk: «sikkerheit»
• Bruk: «røyndom»
  Ikkje bruk: «verkelegheit»
• Bruk: «behandla»
  Ikkje bruk: «handsama»
• Bruk: «saksbehandlar»
  Ikkje bruk: «sakshandsamar»
• Bruk: «eg»/«vi»
  Helst ikkje: «ein»
• Bruk: «om»/«dersom»
  Helst ikkje «viss»
• Bruk: «skule»
  Ikkje bruk: «skole»
• Bruk: «nødvendig»
  Helst ikkje: «naudsynt»
• Bruk: «sanning»
  Ikkje bruk: «sannheit»
• Bruk: «delegering»
  Ikkje bruk: «delegasjon»
• Bruk: «motsegn»
  Ikkje bruk: «innsigelse»
• Bruk: «erfaring»
  Ikkje bruk: «røynsle»

Eksempel på korrekt språkbruk